Brainmed.pl – blog psychologiczny

Zaburzenia osobowości

zaburzenia_osobowosci

Zaburzenia osobowości od lat stanowią przedmiot rozważań i sporów specjalistów. Istnieją problemy z kategoryzowaniem i klasyfikowaniem tych zaburzeń oraz z wyjaśnianiem przyczyn ich powstania. Różnice w poglądach dotyczą także charakterystycznych objawów. Pewne jednak jest to, że zaburzenia osobowości dotyczą trwałych wzorców zachowań i wewnętrznych doświadczeń, które znacząco odbiegają od oczekiwań kultury, w której żyje dana osoba. Definicja ta obowiązuje w amerykańskiej klasyfikacji chorób psychicznych DSM IV. Wspomniane wzorce są trwałe, mało elastyczne,  oporne na zmiany. Występują  w szerokim spektrum sytuacji (osobistych, społecznych, zawodowych) i są nieprzystosowawcze. Zaburzenia osobowości ujawniają się już w późnym dzieciństwie oraz w wieku młodzieńczym i trwają nadal w okresie dojrzałości. Spostrzeganie i interpretowanie (siebie, innych ludzi i wydarzeń), reakcje emocjonalne, funkcjonowanie interpersonalne i kontrola impulsów  to cztery aspekty życia psychicznego człowieka. Jeśli wśród nich przynajmniej dwa obszary są zaburzone, to jest to kolejne spełnione kryterium do zdiagnozowania zaburzeń osobowości.

Schizotypowe zaburzenie osobowości charakteryzuje się przede wszystkim dziwacznością myślenia, komunikowania się, zachowania i postrzegania. Może się to objawiać przykładowo podejrzliwością,  myślami paranoidalnymi, ekscentrycznym wyglądem i myśleniem magicznym. Upośledzone są zdolności społeczne i interpersonalne. Dosyć podobną osobowością do schizotypowej, jest osobowość schizoidalna. Tutaj nie mamy jednak do czynienia z dziwacznym sposobem myślenia. Punktem stycznym jest brak zdolności społecznych. Wycofanie, brak przyjemności z kontaktów towarzyskich, obojętność na krytykę, podejmowanie aktywności w samotności, to cechy osoby cierpiącej na schizoidalne zaburzenie osobowości. Można sobie o takim człowieku pomyśleć, że jest to taki skrajny introwertyk. Kiedy ktoś tworzy spiskowe teorie, jest nieustannie podejrzliwy wobec otoczenia i najbliższych osób oskarżając je o wrogie działania, kiedy ktoś długo chowa urazy i jest nadmiernie wrażliwy na niepowodzenie, wtedy możemy z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że cierpi na paranoiczne zaburzenie osobowości. Osobowość antyspołeczna (dyssocjalna) charakteryzuje się takimi cechami, jak: nieliczenie się z uczuciami innych, ubóstwo emocjonalne, powtarzające się akty agresji, brak poczucia winy, nieodpowiedzialność, liczne kłamstwa.

Ogromna potrzeba bycia w centrum uwagi, prowokujące zachowanie z aluzjami seksualnymi, dramatyzowanie, egzaltacja, teatralność, wykorzystywanie wyglądu i ubioru w celu zwrócenia na siebie uwagi to opis osoby cierpiącej na histrioniczne zaburzenie osobowości. Osobowość narcystyczna przejawia się nadmiernym przekonaniem o własnej wartości, niepowtarzalności, fantazjowaniem na temat siebie i własnych sukcesów. Dodatkowo taki „narcyz” nie odczuwa empatii, posądza innych o zazdrość (a sam jest zazdrosny ) i jest arogancki. Na skraju psychozy i nerwicy stoi zaburzenie osobowości borderline (pograniczne zaburzenie osobowości). Charakteryzuje je brak stabilności: emocjonalnej, w relacjach z innymi, w obrazie samego siebie. Innymi objawami są impulsywność w strefach, które są autodestrukcyjne (alkohol, hazard, objadanie się, seks), wahania nastroju, chroniczne uczucie pustki, groźby samobójcze, okaleczenia, podejmowanie wysiłków dążących do uniknięcia porzucenia. Istnieją też osoby, które wykazują duży stopień niepokoju i strachu, obawiają się ośmieszenia i odrzucenia ze strony innych i w związku z tym wycofują się z relacji. Z drugiej jednak strony pragną akceptacji i uczuć. Takie objawy mogą świadczyć o osobowości unikowej.  Osobowość zależna jest opisywana jako osobowość uległa. Osoba o takim rysie pozwala innym podejmować za siebie decyzje, podporządkowuje swoje potrzeby potrzebom innych ludzi, ma problemy, żeby wyrazić sprzeciw. Oprócz tego sama siebie postrzega jako bezradną istotę i obawia się opuszczenia. Dążenie do perfekcji tak można krótko scharakteryzować obsesyjno- kompulsywne zaburzenie osobowości. Wynika z niego przykładowo przywiązanie do list, szczegółów, reguł oraz nadmierne poświęcenie pracy i skrupulatność.

Na zaburzenia osobowości nie pomoże ani farmakoterapia, ani wizyta u psychiatry. Żeby je wyleczyć trzeba celować w przyczyny, nie w objawy. Jest to więc zaburzenie, które z powodzeniem można leczyć za pomocą psychoterapii u wykwalifikowanego psychoterapeuty. Jednakże terapia zaburzeń osobowości jest dosyć trudna i długoterminowa.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *